اینم یه سری از کلمات در زبان مردم آباده امیدوارم مقبول جوانان پژوهشگر شهرمون قرار بگیره
قسمت اول
یراق: روبان دور لباس
ماسندون: صندوق
ها: بله
هابله: بله
هیار: مراقب
پر پیچ: هذیان
هر: خشن بافت
تیرسیم: تیرچوبی برق
هرفت: زیاد
هره: هزاره ایوان
هژده: هیجده
هشت: هشتی، راهرو
هگمه زده: مات، متحیر
هله: هلهله
هم ریش: باجناق
هماریس: جاری، هم عروس
همساده: همسایه
همونه: همیان
هندسون: هندوستان
هنی: هنوز
وادار: نگه دار
وارت افتادن: ولو شدن
واز: باز
وخی: برخیز
وخیزیک: برخیزید
ورجیک: پریدن
ورنخی: برنخیز
ناحقو: ناتنی
ناشتوئی: ناشتائی
ناقولا: رند
نخاشی: ویار
نخته: نقطه
نخشه: نقشه
نخوچی بیریز: نخودچی فروش، نخود چی درست کن
نروک: نازا
نضم: مه، مه آلود
نسدیک: نگرفتید
نعنی: گهواره
ناقاره: نقاره
نکره: نره غول
نمک داره: چشم نخورد
ننه: مادر
ممو: مادر
نوت: اسکناس
نوت: اسکناس
نونزده: نوزده
نون کور: خسیس
میزون: میزان
نیشت: نیش
نی: نیست
ماتل: معطل
مالمالچوک: سوسمار
متفجی: مواظبت
مچد: مسجد
مداخل: درآمد
مدبغ: مطبخ
مژگون: مژگان
مشک: موش
مشک: مشک، عطر
مشکوک: ان دماغ
معجومه: سینی
مفتکی: مجانی، رایگان
مک: ثابت
مگس: زنبور عسل
بنج: زنبور
ملغ: ملخ
ملیل: ولرم
موروک: مورچه
میزون: اندازه
میک" مکیدن: مک زدن
مویی: ماهی
می: مگر
لابه: لب ورچیدن
لاف: لحاف
لور: لب و لوچه
لپ: گونه
لت: بخش
لرد: بیابان-دور
لس: سنگ یکپارچه
لشمه: جلبک
لغوز: لفز
لق: فضولی
لو: لب
لور: پنیر چکیده
لیت: لوت، برهنه
لیم: ، آب زیرکاه
لیماسکوک-ریقماسوک : ریغو
لک: برجسته
لکه پشت: لاک پشت
لکه رفتن: یورتمه رفتن
لنگ: منتظر
لنگم نکن: مرا منتظر نگذار
گادوشه:نوعی ظرف آشپزخانه
کل: گاز زدن به میوه
گر: کسی که مو ندارد
گر: بن بست، گره
گر: گره خوردن
گرجه: گوجه فرنگی
گردوک: قلوه
گرن: گره
گرنوک: کوتوله
گرون جون: گرانفروش
گل: خاک رس
گل هم کردن: سر هم کردن
گله: گلوله، تیر
گنگ: ، لال
گو: توپ
گو گندی: گاو تخمی، گاو نر جفت گیری، آدم ابله
گوان: لباس زنانه
گوتورونوک: گه غلتان-نوعی حشره
گوش ویسیدن: فالگوش
گوله: گلوله
گولی: گلو
گرگه(بر وزن رشته): گریه
گیس:موی پشت گردن
گیسوک: زردپی
کئره: بزغاله
کئک : کک
کاشنی: کاسنی
کارده: گیاهی کوهی
کاغذ: نامه
کوکو: برادر
کپ: بوته خار به شکل نیم کره
کپ: خمیده
کپه: نصفه
کپ شد: ریخت
کپ کردن: ریختن
کت: کند
کت: شانه
کت: قنات
کتل: کوتاه قد
کتون: کتایون
کتکوک: نوزاد غورباغه
کتی کتی: دو لا دولا
کجو: کجا
کجی: نظر قربانی
کچل: در قدیم به کسی که سرش قارچ کچلی داشت می گفتند
کچه: چانه
کدی: کدو
کر: لال
کرا: کرایه
کرا: ارزش داشتن
کراکون:زیاد
بقاده:تمام
کراش نمکنه: ارزش ندارد
کرپه: کوسفند یکساله
کرته: کرت زمین
کرمیت: کبریت
کرسی: چهار پایه
کره دید: کوره دود، دود زیاد
کرکو: خربزه نارس
کش: دفعه
کشو: زیپ
کل: فحل
کل: گرز خشخاش –خوشه گندم
کل: کربلائی
کل: فرق سر
تلمب-کلمب: ناصاف
کلندون: کلون
کلون:قفل در چوبی
درز: شکاف
کله: آشیانه مرغ و خروس
کله چوغوری: کله گنجشکی
کله کفتری:لانه کبوتر
کلوسه: کرفس
کلوق: کلوخ
کلوق پز: مراسمی در زمان برداشت سیب زمینی که سیب زمینی را در کوره ای که از کلوخ ساخته شده تنوری کنند.
کلک: منقل
کم: شکم
کماژدون: دیگ
کموک: اندک
کمی: شکمو
کناراب: توالت
کنسک: کنس، خسیس
کنگه: شاخه
کوویدن: بازرسی کردن
کوار: هوای ابری گرم تابستان
کوچک: بیماری گوسفند
کوچکی:نوعی ناسزا
کورک: جوش
کوک(بر وزن شوق): کبک
کول: بغل
کولار: گوسفند جوان
کون اوزنوک: سنجاقک
کاوو: کاهو
کووال: کفل
کند: کفل
کوون: کوهان
کیپ: گرفته
کیچه: کوچه
کیزه: کوزه
کیله(بر وزن برکه): اندازه
کیلیت: کلید
کلنجوک: انگشت کوچک
کک: دهان باز
کک: دهان
قام قاموک: قایم باشک
قام: پنهان
قد کشوک: کشاله ران
قدیفه: لنگ زنانه
قاشق مسی: ملاقه
قاپیدن: قاپ زدن
قبراق: سرحال
غد: مغرور
قلچماق: قلدر
قمپو: محل جمع شدن آب، انبار آب
قندیل: کندو
قیت: هیچ چیز
قیلون: قلیان
قیض: سرزنش
قیل و نیل: آب بندی
فر: هورت کشیدن
فاب: پودر رخشوئی
فراخ: گشاد
رودار: پشت سر هم
فسه: پسته
فعله: عمله
فیت : فوت
فیس: تکبر
طناف: طناب
صبو: فردا
شاگردونه: انعام
شایدا: شاید
شور: آویزان
شپرو: چرم
شپ: مشت، کف دست
شپ: کف دست و پای شتر
شت: خسته
شتروک خدا: آخوندک، مانتیس
شرکتی: اتوبوس
شفتالی: شفتالو
شکوندن: شکستن
شل: گل
شلال: خوابوندن
شلنگ تخته: گام دراز
شلیته: سلیطه
شنو : شنا
شه ور(بر وزن شنل) : آویزان
شوبند: کلون، قفل
شوپروک: پروانه
شوت: سوت
شور: آویزان
شوم: غروب
شوم شوووه: شام شب
شونزده: شانزده
شونی: شاهانی ، انگور سیاه
شیت: سوت
شیتوک گلی: سوت سوتک گلی
شیبیت: شوید
شیرپلا: پارچه شیر صاف کن
شوتوک: سوتک
شیردون: پارچ
شیره: دوشاب
شیرو شیره: دو فرزند نوزاد غیر دوقلو که هر دو از شیر مادر تغذیه می کنند
شیفور: شیپور
شیله: قرمز
شیوه کش: تخت کش
شیئز: شوهر
شی: شیب
شی خری: زیر خرخره
ساز: سرکه
سامون: مرز زمین
سبنج: شنگ
سبه: زبده
سجلت: شناسنامه
سحل: سحر
سخل: بند، آب بند
سر از مهر: پشک
سرب: سرب
سرتوه: سردابه، آب انبار
سرذ: مف، آب دماغ
سرزغوک: دو زانو
سرسر: فس فس
سرور: مفو
سفت: محکم
سغ سغووک: سکسکه
سگ توره: شغال
سلاتون: سرطان
سلار: سالار، ملکه کندو
سندرمه: کتک زدن
سنگبند: سنگ چین
سه دری: اتاقی با سه درب
سه ور(بر وزن شنل): سخت ، محکم
سهره (های غیر ملفوظ): خشک شدن
سوت سک: سگ و سوت
سوز: سبز
سوزک: جوش
سوس: سبوس
سوفور: سپور
سوله: نان
سوون: سوهان
سویدن: سائیدن
سیسکوک: سرگین غلتان
سیفال: ساقه گندم
سیفور: سفیداب
سیفید: سفید
سیل سیر: تماشا
سیل(بر وزن بیل) سیر: واحد وزن
سیلاخ: سوراخ
سیلک: ریسمان
سیمیت: زهم ماهی
سیه: سایه
سیک: سه کنج
سیک: گوشه
سک: سیخونک
سکل: تیغ درخت
سکون: سکو
زئله: کیسه صفرا
زاغ: زاج
زانی: زانو
زبال: زوال
زبون بسته: مظلوم
زبون چوغوری: زبان گنجشک
زدو: صمغ
زدی: صمغ
زرنغ: زرنیخ
زل: زبل
زمین مزرعه
زنجیل :زنجیر
زهراب: شاش
زیتاق: از سر کسی رفتن، برق ازش پریدن
زیج : کمین
زیجومه: جامه زیر
زیلوک: نقاره کوچک
زکیدن: غرزدن
رابونه: راه پله
راروگاه : گذر
رازونه: رازیانه
رچ: تعقیب ، در برف راه رفتن و تعقیب کردن
رز: مو
رس: ردیف
رس: رمق
رسبون: ریسمان
رغ: ریغ
رل: فرمان ماشین
رمب: موی زهار
رواسه: ریواس
روخونه: رودخانه
رو دادن: کل محصول گردآوری کردن؟
رودم: عزیزم
روز تیغ: روز قتل امامان
روشت(بر وزن گوشت): آبکی
روناسک: روناس
روون: روان
ریب: روبه ریسون: ریسمان
ریش پستون: سینه
ریشتن: رشتن
ریم نمیاد: خجالت می کشم
ری: ریع، تخم ری کردن
ری اوبخند: روی آب بخند، برو بمیر
ریوار: روکش گیوه
داخل پاخل: قاطی پاتی
دار: آویزان
دارغا: داروغه، فضولباشی
دال: شاهین
دان دوش: دام دوش
دان دوش: دوشیدن حیوان ، دام دوش
دبر: بز نر یکساله
دج: بوی شاش